Pracodawca mówi „zarobisz 6000 zł brutto". A na konto wpada 4200 zł. Gdzie poszło 1800 zł? Poznaj system podatków i składek — bo bank tego cię nigdy nie nauczy.
Co to jest brutto i netto?
- Brutto: kwota przed odliczeniami (to mówi pracodawca)
- Netto: kwota, którą dostajesz na konto (po podatku i składkach)
Przykład: Oferta „6000 zł brutto" ≠ „6000 zł na konto"
Co się odlicza z brutto?
| Pozycja | Kategoria | % od brutto | Przykład (6000 zł) |
|---|---|---|---|
| PIT | Podatek | 12% | 720 zł |
| Ubezpieczenie zdrowotne | Składka | 9% | 540 zł |
| Ubezpieczenie społeczne (ZUS) | Składka | 13,71% | 823 zł |
| RAZEM odliczenia | — | 34,71% | 2 083 zł |
| Netto do ręki | — | 65,29% | 3 917 zł |
Pracodawca mówi „6000 zł", a Ty dostajesz 3917 zł. Reszta to podatki i składki — które idą na emeryturę, zdrowotne, system emerytalny.
Kalkulator brutto na netto
Czy mogę zmniejszyć podatki?
1. Ulga dla młodych
Do 26 lat — zwolnienie z PIT (pod warunkami). Można zaoszczędzić ~720 zł/miesiąc na przykład powyżej.
2. Odliczenia na IKE/IKZE
Jeśli wpłacisz 400 zł na IKE — PIT zmniejszy się o 48 zł (12% z 400). To oszczędność w obecnym roku, a pieniądze rosną w przyszłości.
3. Podatek od dochodu kapitałowego (18%)
Jeśli zarobisz na akcjach/obligacjach — podatek 18% (zamiast 12% PIT). Czasami to się opłaca, czasami nie.
Brutto 5000 vs 6000 — rzeczywista różnica
| Brutto | Netto | Różnica | Realna różnica |
|---|---|---|---|
| 5000 zł | 3264 zł | - | - |
| 6000 zł | 3917 zł | +1000 zł (brutto) | +653 zł (netto) |
Wyglądałoby na 20% wzrost pensji (5000→6000). Realnie to tylko +17% na koncie (3264→3917).
Zawsze pytaj ile NETTO, nie ile brutto — pracodawcy mówią brutto bo brzmi lepiej. Wylicz dokładnie ile dostaniesz na konto zanim podpiszesz umowę.